مطالب آموزشی

مروری بر تاریخچه فرش ایرانی

این متن به شرح تاریخچه فرش ایرانی در دوره پیش و پس از اسلام می‌پردازد. جهت خرید اینترنتی و آنلاین فرش به سایت فرش‌زرتشت مراجعه کنید.

هنر هر جامعه ای ریشه در آداب و رسوم و سنن آن جامعه دارد که با گذر زمان به کمال می رسد. ذوق و اوج هنر ایرانی قالی بافی است که علاوه بر هنر دوستی و صبر و تلاش ، وجود مواد و مصالحی همچون پشم مرغوب و انواع گیاهان رنگدار باعث تبلور و تعالی این هنر شده است. انسان اولیه فرش را با پوست حیوانات و برگ درختان تهیه و از آن برای مصارف گوناگونی همچون زیرانداز ، پوشش مقبره ها و پوشش حیوانات استفاده می کرد. اما با گذر زمان و تلفیق هنر و تجربه صنعت نساجی تکامل یافت و امروزه دستبافت های هنرمندان شکوه و عظمت را به اوج خود رسانده اند. بی شک قدمت زیرانداز و تاریخچه فرش به زمانی می رسد که انسان به فکر تامین آسایش خود افتاد. جهت خرید اینترنتی و آنلاین فرش ایرانی دستباف و ماشینی به سایت فرش زرتشت مراجعه کنید.

فرش در دوره پیش و پس از اسلام

در سال ۱۹۴۹ میلادی قدیمی ترین قطعه فرش گره دار که بعنوان پوشش اسب مورد استفاده قرار می گرفت در منطقه ای مرزی از مغولستان کشف و پازیریک نامیده شد که تصاویر حاشیه و زمینه مرکزی آن مشابه با طرح ها و نقوش در دوره هخامنشیان و اشیاء کشف شده در لرستان است به همین جهت برخی از پژوهشگران مبدا این فرش را از ایران می دانند. شواهد تاریخی مانند سالنامه چینی سوئی سو اندکی پیش از انقراض ساسانیان در میان کالا ها به قالی ایرانی اشاره دارد که همین موضوع گویای این نکته است که تاریخچه فرش و قالیبافی در زمان ساسانیان رونق فروان داشته است.

بهار خسرو یکی از قالی های معروف این دوره بوده که در کتاب تاریخ طبری نیز به آن اشاره شده و حسن شهرت آن به جهت نقش و نگار منحصر به فردش که نمایانگر باغی آراسته با گل ها و پرندگان و جوی های آب روان بوده، می باشد.
بنا به مطالبی که در کتاب حدود العالم آمده است، قالی بافی منطقه فارس را در قرن سوم قمری تایید می نماید و شاید بتوان گفت مطالعه دقیق قالی های اولیه بهترین راه برای آگاهی از تاریخچه صنایع نساجی و قالی بافی ایران است.

جهت خرید اینترنتی و آنلاین فرش ایرانی دستباف و ماشینی به سایت فرش زرتشت مراجعه کنید.

دوره بعد از اسلام

اعراب بر خلاف هنر سفالگری که در آن شهره بودن در هیچ یک از ادوار تاریخی به هنر قالیبافی توجهی نداشتن و به همین سبب پس از تسلط آن ها بر ایران قالیبافی دچار رکود گردید. اما این رکود تنها تا زمان خلفای تجمل پرست اموی و عباسی برای تزئین کاخ های با شکوه خود با فرش نفیس ایرانی به طول انجامید و هنر قالی بافی باری دیگر رونق گرفت.

در سال ۴۱۶ هجری شمسی ترکان سلجوقی بخشی از خاک ایران را به تصرف خود درآورده و در آذربایجان و نواحی مرکزی غربی ایران مستقر شدند. از این رو زبان و فرهنگ سلجوقی به این سرزمین وارد و در نتیجه هنر ایرانی متاثر از طرح های سلجوقی گردید. باری دیگر در زمان تسلط تیمور لنگ بر این سرزمین فرهنگ ایرانی دستخوش تغییرات اساسی می شود و در مورد نقش قالی ، طرح های هندسی جای خود را به طرح هایی با خطوط دوار و منحنی می دهند و موتیف هایی مانند پیچک و گل ها، حیوانات و پرندگان در طرح و نقش ایرانی جای می گیرند و هنر قالی بافی در اواخر این حکومت به اوج کمال خود می رسد.

پس از حکومت تیموریان تبریز مرکز سیاسی سلسله های قر قویونلو و آق قویونلو می گردد و قالی های زیبایی در این شهر بافته می شود. در ابتدای دوره صفویه هنر قالی بافی به اوج شکوفایی و نوآوری و نبوغ هنرمندان آن زمان می رسد و همین امر باعث شد که بعد از گذشت چند صد سال هنوز مورد تقلید باشد. قالیبافان صفوی حدود هزار و پانصد تخته قالی از خود به یادگار گذاشته اند که برخی از آن ها به عنوان شاهکارهایی بی بدیل ثبت و در موزه ها نگه داری می شوند.

جهت خرید اینترنتی و آنلاین فرش ایرانی دستباف و ماشینی به سایت  فرش زرتشت مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *